IJmuider Reddingsbrigade
Postbus 250 | 1970 AG | IJmuiden
Kennemerboulevard 480 | 1976 EL | IJmuiden

Geschiedenis

Algemeen

Anne Pieter Bakker heeft een drankengroothandel in de Gen. Cronjéstraat in IJmuiden. Sinds 1929 is hij in z’n eentje de hele ongevallendienst van Velsen. Met zijn wagen, een Ford met open laadbak, is hij veel op weg. Het grote publiek kent hem onder de naam Bakkertje Bier. Bakker krijgt in de loop der tijd een hoge onderscheiding van het Rode Kruis. Hij neemt in 1933 samen met B. Oldenburg het initiatief tot het oprichten van de IJRB, daarbij gesteund door de Koninklijke Nederlandschen Bond tot Redding van Drenkelingen (KNBRD). Het schijnt dat de IJRB ontstaat na een afsplitsing van de toenmalige Prins Hendrik Brigade in de IJmuidense afdeling van het Rode Kruis. De vereniging stelt zich onder andere ten doel het redden van drenkelingen te bevorderen en tracht dat doel te bereiken door het oprichten van reddingsposten op het strand, het plaatsen van reddingsmateriaal en EHBO-verbandkisten in de gemeente, het verlenen van hulp bij ongelukken te water, het geven van zwemles en het opleiden van zwemmers tot redders. De eerste leden van de IJRB komen uit de kringen van de transpostcolonne van het Rode Kruis en uit de familie en kennissen van de oprichters.

Gebouwen

De IJmuider Reddingsbrigade is opgericht op 30 maart 1933. Kort daarna had de IJRB een kleine post op palen en in 1935 komt daar de hoofdpost bij. De Tweede Wereldoorlog is er de oorzaak van dat de posten van de brigade verdwijnen. Na de bevrijding pakt het IJRB-bestuur de behuizing weer ter hand en omstreeks 1946 komt er een vierkante post op houten palen. Na een storm in 1953 is de post herbouwd, maar nu op oude rioolpijpen gevuld met beton.

In 1966 verandert het strand door het verlengen van de beide pieren. De IJRB krijgt toestemming om op een oude bunker bij IJmuiderslag haar nieuwe post te bouwen. De leden regelen alles en bouwen de nieuwe post zelf. De post wordt in gebruik genomen in 1968. In datzelfde jaar wordt de oude post gesloopt. Al in 1972 krijgt de IJRB te horen dat in het belang van de zeewering de post gesloopt moet worden. Tevens zijn er geen vergunningen aangevraagd voor de bouw van de post. In 1973 komt de verlenging van de Heerenduinweg tot stand, met een strandafslag tot nagenoeg op de plek waar de oude post stond. De IJRB ontkomt er niet aan om een nieuwe post te bouwen bij IJmuiderslag. Van 1977 tot 1984 heeft de IJRB, samen met politie en Rode Kruis, verschillende kleine keten als onderkomen.

In 1981 krijgen de instanties een nieuwe post, wat bestaat uit dertien gestapelde containers. Alle leden helpen mee met het ontwerp en de bouw van de nieuwe post, genaamd “de Kameel”. In 1991 komt er een provisorische post bij de waterlijn, omdat de afstand tussen het hulpdienstengebouw en het water te groot is geworden. Het hoofdgebouw wordt uiteindelijk in 1981 gesloopt, de post bij de waterlijn word dan de hoofdpost.

In 1994 word de bouw gestart voor het nieuwe gebouw, zoals we hem nu kennen. Door een begrotingstekort en een bouwstaking is de IJRB genoodzaakt om zich te huisvesten in noodgebouwen van vier containers bij paviljoen Zeezicht. In mei 1996 is het nieuwe gebouw klaar en heet “De Waecker”. De strandwachten werken sindsdien niet alleen vanuit de hoofdpost, maar ook uit steunpunten bij IJmuiderslag, De zuidpier en het kleine strand. In 2008 worden de hulpposten vervangen voor mobiele steunposten (de zogenoemde pipowagens)

Materiaal

Voertuigen

In de jaren zestig kan de IJRB voor het vervoer op het strand gebruik maken van de terreinwagen van een paviljoenhouder. Op de zijkant staat IJmuider Reddings Brigade en op de voorkant Paviljoen Zuidpier, bovenop is een zwaailicht gemonteerd. In 1970 krijgt de IJRB een oude Engelse Landrover als schenking. Na het opknappen en het invoeren van het voertuig word hij in 1971 in gebruik genomen. Al snel vormen een paar leden een propagandacommissie om geld te verzamelen voor reddingsmateriaal, waaronder een nieuwe terreinwagen. In 1977 kan de Propagandacommissie een nieuwe Landrover aan de brigade overdragen. Deze Landrover “verdrinkt” tijdens de dienst en er wordt gelijk een nieuwe terreinwagen van hetzelfde type aangeschaft. Tijdens een grote materiaaldemonstratie van de 180 Nederlandse Reddingsbrigades in 1993 wordt de nieuwe Mitsubishi L300 in gebruik genomen. In 1995 krijgt de IJRB een tweede Mitsubishi L300 van de gemeente Velsen en daarmee is de wens van IJRB vervuld. Door het ruime bewakingsgebied was een tweede auto van belang, omdat de gewone ambulances niet in dit gebied kunnen komen. Dit voortuig houdt het niet lang vol want in 1998 is hij te water geraakt bij de botenhelling in Seaport Marina. Het voertuig kon gelukkig vergoed worden door de verzekering en de gemeente Velsen. Het huidige voertuig is tevens een Mitsubishi, maar speciaal ontworpen door en voor de IJRB.

Vaartuigen

Bij de oprichting had de IJRB de beschikken over een reddingsvlet en namen de leden hun eigen kano mee. In 1972 geeft het bestuur van de IJRB aan de bond de opdracht om een standaardtype Bondsreddingsboot (BRB) te leveren. In 1992 krijgt de IJRB een nieuwe reddingsboot, de Rescue 2. Dit type wordt nu nog steeds gebruikt. Sinds de jaren zeventig/tachtig mag de IJRB gebruik maken van de voormalig PEN-centrale aan de Kanaaldijk.

Rampeninzet

Watersnoodramp Tuindorp Oostzaan
Op de ochtend van donderdag 14 januari 1960 woedt een zware storm over ons land. Het is ijskoud en het heeft die nacht gesneeuwd. Door een gesprongen waterleidingbuis is er in mum van tijd een gat van tachtig meter in de dijk bij Tuindorp Oostzaan in Amsterdam-Noord. Binnen drie uur staat tweehonderd hectare blank. De overheid slaat groot alarm, ook de IJRB word om hulp gevraagd. De leden hebben met een reddingsvlet door de straten gevaren voor bewaking.

Limburg 1993
Op dinsdag 21 december 1993 stijgt het water in de Maas tot buiten de oevers. Die avond krijgt de IJRB een vooralarm en maken alle spullen klaar. Woensdagochtend om half acht word er groot alarm gegeven, acht leden van de IJRB gaan samen met andere brigades op weg naar Limburg samen met negen wagens en twaalf polyester reddingsvletten. Door het ondiepe water kon de buitenboordmotor niet altijd tot dienst zijn en moest er geroeid worden. Toen het donker werd en het water steeg, werden de mensen banger. De emotie brak los wanneer de bewoners uit hun huizen werden gered. Een tweede team van de IJRB loste een deel van de ploeg af op donderdag, een derde ploeg was op afroep beschikbaar. De IJRB werd ingezet in Tegelen en omgeving. De bewoners waren verrast door de redders uit IJmuiden maar ook zeer dankbaar. Alle hulpinstanties waren tevens erg blij met de professionele hulp die de Reddingsbrigades konden bieden. Op 30 december lijkt het weer mis te gaan en de IJRB is gelijk gealarmeerd. Leden van de IJRB zijn ter plaatse gegaan maar hoefde uiteindelijk niet in actie te komen.

Limburg 1995
De mannen en vrouwen van de IJRB leren zo langzamerhand de provincie Limburg goed kennen. Maandag 23 januari 1995 geeft de KNBRD om 19:00 uur een vooralarm vanwege de verwachte waterhoogte van de Maas in Zuid-Limburg. Op woensdagmiddag is de IJRB met twee boten, twee auto’s en acht man uitgerukt naar Limburg. Samen met ploegen uit Castricum, Wijk aan Zee, Egmond, Bergen en Zandvoort kwamen de leden om 11uur ‘s avonds aan. ‘s Ochtends na de briefing gaat de IJRB naar Susteren, Illikhoven, Visserweert en Roosteren. Daar hebben de IJRB’ers bewoners geholpen om spullen en dieren in veiligheid te brengen. De meeste bewoners bleven die nacht in huis op een hogere verdieping. Vrijdagmorgen zijn de IJRB’ers actief in Vissersweert, waar de dijk langzaam aan het doorbreken was. De IJRB’ers hebben verschillende mensen geëvacueerd en werden door drie cameraploegen en fotografen verwelkomd op een hoger gelegen gedeelte. De bewoners waren alle hulpverleners erg dankbaar, ze waren minder te spreken over ‘Den Haag’, ze vonden dat er te weinig werd gedaan aan dijkverbetering.

Zwemlessen

Veel leden van de IJRB leren zwemmen in het overdekte Velserbad, dat in 1937 open is gegaan. Het bad is 11 bij 25 meter en stond op de hoek van de Briniostraat en de Lorentzstraat. In 1950 trekt de gemeente de vergunning in omdat verantwoord zwemmen door de gebreken nauwelijks nog mogelijk is. De gemeente komt in bezit van het zwembad en renoveert het bad. In 1955 wordt het heropend. Veel leden halen hier hun diploma’s en alle scholen geven hier schoolzwemmen. In 1979 is het bad zo erg verouderd en wordt gesloopt.

Naarmate er meer woningen in IJmuiden gebouwd worden, neemt ook de behoefte aan een zwembad in Zeewijk toe. Naast de sporthal Zeewijk wordt het instructiebad gebouwd. In 1975 wordt dit bad geopend. De IJRB geeft hier les aan de jongere leden. Eind 1978 wordt het zwembad De Hoogenberg aan de Trompstraat geopend. Na de sloop van het Velserbad is de IJRB ook gaan zwemmen in de Hoogenberg.

In 2003 word het nieuwe zwembad, De Heerenduinen, geopend en sluiten de zwembaden de Hoogenberg en het Instructiebad. De gemeente Velsen is betrokken bij het verdelen van de uren in het combibad De Heerenduinen. Het overleg gaat moeizaam, maar na veel organisatorisch en bestuurlijke inzet zwemt de IJRB nu elke vrijdagavond in het zwembad.

Meer verhalen?

Bent u geïnteresseerd in de geschiedenis van de IJmuider Reddingsbrigade? Dan kunt u het jubileumboek 75 jaar IJmuider Reddingsbrigade bestellen. In dit boek staat de gehele geschiedenis van de IJmuider Reddingsbrigade met vele illustraties. U kunt hem bestellen via Anti-spam e-mailadres